Διαβήτης: Εθελοτυφλούμε όσον αφορά στην υγεία μας;

Πόσοι από εμάς γνωρίζουμε αν είμαστε υποψήφιοι διαβητικοί; Η πρόσφατη έρευνα του Παγκύπριου Φαρμακευτικού Συλλόγου Κύπρου έδειξε ότι μάλλον δεν θέλουμε καν να ξέρουμε αν πάσχουμε από κάτι και ότι το πρόβλημα του σακχαρώδους διαβήτη είναι πιο κοινό απ' ό,τι θέλουμε να πιστεύουμε. 

Στις μέρες μας συνηθίζεται να τρέχει κανείς στο φαρμακείο της γειτονιάς του για συμβουλές υγείας ή για λύσεις σε μικροενοχλήσεις και μικροτραυματισμούς, παρά σε κέντρα υγείας και γιατρούς. Τις πιο πολλές φορές είναι φαρμακοποιός αυτός που εισηγείται στον πολίτη να επισκεφθεί γιατρό όταν αντιληφθεί ότι κάτι δεν πάει καλά, οπότε η κατάρτιση των φαρμακοποιών σήμερα και η εμπιστοσύνη ή η οικειότητα που έχουν με τους ασθενείς δημιουργεί ένα κανάλι που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί προς όφελος της δημόσιας υγείας.

Πριν από τρία χρόνια ο Παγκύπριος Φαρμακευτικός Σύλλογος πραγματοποίησε εκστρατεία κατά του καπνίσματος και λίγο αργότερα διεξήγαγε έρευνα για το σακχαρώδη διαβήτη, με «συγκλονιστικά» αποτελέσματα, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Συλλόγου, Νίκο Νουρή, ο οποίος παρουσίασε αυτά τα αποτελέσματα σε Βρυξέλλες και Ελλάδα. Και όντως, η έρευνα δεν έδειξε μόνο την αυξητική τάση για διαβήτη στην Κύπρο αλλά και την έλλειψη ενδιαφέροντος του κοινού για την πρόληψη καθώς και άλλα επιμέρους συμπεράσματα.

Η φαρμακο-οικονομία
Οι στόχοι του προγράμματος «10 λεπτά για την υγεία σου» ήταν να αναδειχθεί ο ρόλος του φαρμακοποιού και του Συλλόγου στη δυνατότητα να παρέχει ενημέρωση και να συμβάλει στην πρόληψη και, δεύτερον, να καταγράψει την εικόνα και τις όποιες τάσεις του σακχαρώδους διαβήτη στην Κύπρο. Το δείγμα της έρευνας ήταν πολύ μεγάλο, αφού συμμετείχαν 4.668 εθελοντές απ' όλη την Κύπρο.

Η γνώση για την τάση που υπάρχει στον τόπο μας καταδεικνύει ότι θα πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην πρόληψη από τις κρατικές υπηρεσίες. «Πέραν των γνωστών ανεπιθύμητων προβλημάτων, ο διαβήτης επιβαρύνει κοινωνικά και οικονομικά το σύνολο» τονίζει ο κ. Νουρής, «διότι ένας διαβητικός είναι πέντε φορές πιο επιρρεπής στα εμφράγματα, πιο επιρρεπής στην τύφλωση, ενώ δεν είναι καθόλου ευκαταφρόνητη η επιβάρυνση της οικονομίας της υγείας, ειδικά όταν κάποιος μετεξελιχθεί σε ινσουλινοεξαρτώμενος». 

Η έρευνα
Το ερωτηματολόγιο που ετοιμάστηκε από ειδικούς με πολλή προσοχή, συνοδευόταν από μετρήσεις της αρτηριακής πίεσης, μετρήσεις σωματικού βάρους, μετρήσεις σακχάρου, μία διαδικασία δηλαδή που συνολικά δεν έπαιρνε πάνω από 10 λεπτά, εξ ου και ο τίτλος της έρευνας. Τα αποτελέσματα, όμως, τι έδειξαν;

• Από τα 4.668 άτομα που συμμετείχαν, το 37.5% παραπέμφθηκε σε γιατρούς για κάποιο πρόβλημα.
• Η έρευνα εδειξε επίσης ότι οι άντρες είχαν μεγαλύτερο ποσοστό επιβάρυνσης και ήταν πιο επιρρεπείς στο διαβήτη από τις γυναίκες.
• Οι συμμετέχοντες ρωτήθηκαν αν έπαιρναν φάρμακα πριν γίνουν οι μετρήσεις. Το 66% απάντησε αρνητικά, ενώ το 13% θετικά. «Κι όμως εμείς βρήκαμε ότι το 37.5% είχε κάποιο πρόβλημα» τονίζει ο πρόεδρος του Φαρμακευτικού Συλλόγου, «που σημαίνει ότι πολλοί που θεωρούσαν ότι δεν είχαν οτιδήποτε, είχαν όντως ένα πρόβλημα υγείας».
• Στην ερώτηση αν έπαιρναν χάπια για υπέρταση, 4 στους 10 απαντούσε θετικά. 
• Για σακχαρώδη διαβήτη το 11.4% ήδη έπαιρνε φαρμακευτική αγωγή.
• Ο μοναδικός παράγοντας μείωσης του κινδύνου ήταν η άσκηση! Όσοι ασκούνταν έδειξαν καλύτερες μετρήσεις από όσους δεν ασκούνταν. 

Παράγοντες κινδύνου
Αυτή η άκρως ενδιαφέρουσα έρευνα κατέδειξε επίσης τι θα πρέπει να προσέξουμε:
• Το οικογενειακό ιστορικό. Αν δηλαδή υπάρχει κάποιος στην οικογένεια με ιστορικό σακχαρώδους διαβήτη.
• Την υψηλή αρτηριακή πίεση.
• Αν υπήρχε διαβήτης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
• Αν το βάρος του νεογέννητου είναι 4 κιλά ή περισσότερα, τότε τόσο το νεογέννητο όσο και η μητέρα θα πρέπει να εξετάζονται.
• Η παχυσαρκία είναι από τους πλέον επιβαρυντικούς παράγοντες και θα πρέπει να υιοθετηθούν αγωγές και τρόποι αντιμετώπισης αυτού του τόσο σοβαρού προβλήματος που μαστίζει τον κυπριακό πληθυσμό. 

Συμπεράσματα
• Η συμμετοχή του κόσμου κατέδειξε ότι το φαρμακείο και ο φαρμακοποιός μπορούν να προσφέρουν τα μέγιστα στη δημόσια υγεία, αλλά θα πρέπει να αξιοποιηθούν κατάλληλα από το κράτος.
• Τα περισσότερα άτομα που έλαβαν μέρος στην έρευνα ήταν ιδιωτικοί υπάλληλοι και όχι δημόσιοι. Σύμφωνα με τον κ. Νουρή, αυτό δείχνει ότι ο ιδιωτικός τομέας έχει ανάγκη από καλύτερο σχέδιο ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης.
• Ο μέσος όρος ηλικίας των συμμετεχόντων ήταν περίπου το 58° έτος, κάτι που δείχνει ότι ο Κύπριος μετά τα 50 αρχίζει να ανησυχεί για την υγεία του, σύμφωνα με τον κ. Νουρή. «Λογικά αναμέναμε πιο ψηλή τη συμμετοχή ατόμων μεταξύ των ηλικιών 30-40. Αυτό επίσης δείχνει ότι στην Κύπρο υστερούμε σε θέματα πρόληψης. Περιμένουμε να πάθουμε κάτι και μετά το ελέγχουμε. Το αφήνουμε στην τύχη. Και όταν στις ηλικίες των 58-60 αρχίζουν τα προβλήματα, αρχίζουμε να ενδιαφερόμαστε. Θα μπορούσαμε όμως να προλάβουμε πολλά προβλήματα αν αρχίζαμε με την πρόληψη σε νεαρότερη ηλικία».