Θα πούμε το ψωμί ψωμάκι

Η τιμή του σιταριού αυξάνεται με ιλιγγιώδεις ρυθμούς που φθάνουν μέχρι και το 60%, προκαλώντας ανησυχίες ότι τα προβλήματα στη ρωσική αγορά από τον πρωτόγνωρο καύσωνα δεν αποκλείεται να οδηγήσουν ακόμη και σε μια παγκόσμια έλλειψη σιτηρών και σε νέα κρίση στα τρόφιμα, όπως εκείνη που συνέβη το 2008. Μειωμένη παγκόσμια παραγωγή και αύξηση των συνθηκών ζήτησης, ακραία καιρικά φαινόμενα που καταστρέφουν τις καλλιέργειες και μεγάλοι καταναλωτές, όπως η Κίνα και η Ινδία, εκτοξεύουν τις τιμές στα ύψη με αλυσιδωτές ανατιμήσεις διαφόρων αγαθών στην παγκόσμια οικονομία. 

Το πρωτοφανές κύμα καύσωνα και η ξηρασία που ακολούθησε έχουν καταστρέψει ολόκληρες εκτάσεις στρεμμάτων με καλλιέργειες ρωσικών σιτηρών. Παρόμοια σοβαρά προβλήματα, εξαιτίας των άσχημων καιρικών συνθηκών για τις σοδειές, αντιμετωπίζουν η Ουκρανία, το Καζακστάν και ο Καναδάς. 

Η μείωση της παραγωγής στους σιτοβολώνες της Ρωσίας οδηγεί στα ύψη την τιμή του σιταριού. Αναφέρουμε χαρακτηριστικά ότι από τον περασμένο Ιούνιο παρατηρείται μια αύξηση που ξεπερνά το 60%, η μεγαλύτερη από το 1959. Μόνο στη Ρωσία έχουν καταστραφεί σοδειές δημητριακών σε έκταση περίπου ίση με αυτήν της Πορτογαλίας.

Χάνονται τα ρωσικά σιτηρά

Η κατάσταση αυτή θέτει σε επιφυλακή τη Ρωσία, η οποία απαγορεύει την εξαγωγή σιτηρών από την ερχόμενη Κυριακή 15 Αυγούστου μέχρι την 1η Δεκεμβρίου, μετά την παρατεταμένη ξηρασία και τις πυρκαγιές. 

Ο Ρώσος πρωθυπουργός Βλαντιμίρ Πούτιν δήλωσε ότι η ρωσική κυβέρνηση αναθεώρησε προς τα κάτω τις εκτιμήσεις της για τη φετινή σοδειά σε 70 - 75 εκατ. τόνους από τη συνηθισμένη ποσότητα των 90 εκατ. τόνων. 

Η μείωση αυτή εκτίναξε τις τιμές των σιτηρών στο 40%, μιας και η Ρωσία είναι μία από τους σημαντικότερους εξαγωγείς σιτηρών.

Σημειώνεται ότι η Ρωσία εξήγαγε πέρσι 21,4 εκατομμύρια τόνους σιτηρών, σχεδόν το ένα τέταρτο της συνολικής της παραγωγής. 

Ο Βλαντιμίρ Πούτιν δήλωσε ότι η κυβέρνηση θα παραχωρήσει επιδοτήσεις ύψους 10 δισ. ρουβλιών (335 εκατ. δολάρια) και άλλα 25 δισ. ρούβλια ως δάνεια σε αγροτικές επιχειρήσεις που επλήγησαν από την ξηρασία. 

Ωστόσο, ο Ρώσος υφυπουργός Γεωργίας εξέφρασε την αντίθεσή του στο μέτρο αυτό, υποστηρίζοντας ότι «είναι εύκολο να μειωθούν οι εξαγωγές, αλλά είναι πολύ δύσκολο να τις αυξήσουμε». 

Οι τιμές των σιτηρών στις διεθνείς αγορές φθάνουν τα ίδια επίπεδα με αυτά του Σεπτεμβρίου του 2008, τότε που τα χαμηλά αποθέματα σιτηρών προκάλεσαν μεγάλη κρίση στα βασικά είδη διατροφής.

Εφιαλτικές στιγμές

Ο εφιάλτης της κρίσης επιστρέφει για τις χώρες που δεν είναι αυτάρκεις και δεν έχουν δική τους παραγωγή. Η Αίγυπτος, ο μεγαλύτερος εισαγωγέας σιταριού στον κόσμο, αγόρασε 180 χιλιάδες τόνους σιτάρι, ενώ η Κίνα, μια από τις χώρες με το μεγαλύτερο πληθυσμό στον πλανήτη, προειδοποιεί τις επιχειρήσεις της να μη φυλάγουν μεγάλα αποθέματα στις αποθήκες τους. Στην Ινδία, άλλη μια χώρα με υπερπληθυσμό, οι αρμόδιες Αρχές άφησαν τόνους σιταριών να σαπίσουν στα χωράφια και προβλέπουν επίσης αύξηση των τιμών. 

Στην Κύπρο, απανωτά χτυπήματα δέχεται η κυπριακή γεωργία και κτηνοτροφία και η αλευροβιομηχανία. 

Δυσοίωνες είναι οι εκτιμήσεις για την τιμή του ψωμιού και τις τιμές κρεάτων και πουλερικών, καθώς και των γαλακτοκομικών και τυροκομικών προϊόντων. Η αύξηση της τιμής των σιτηρών επηρεάζει τα δημητριακά, τις ζωοτροφές, τα άλευρα και ό,τι παράγεται από αυτά. 

Ένα παράγοντας που δημιουργεί την «κρίση σιτηρών» είναι τα ακραία καιρικά φαινόμενα. Για το Βόρειο Ημισφαίριο ο χειμώνας γίνεται ζεστότερος, η άνοιξη έχει τη μεγαλύτερη ξηρασία και το καλοκαίρι έχει τις περισσότερες βροχοπτώσεις. Η ξηρασία κατά την περίοδο ανάπτυξης των φυτών και οι πλημμύρες την περίοδο της συγκομιδής είχαν καταστροφικές επιπτώσεις στα σιτηρά.

Τα βιοκαύσιμα… τρώνε τον σίτο

Η έκρηξη των τιμών των σιτηρών αποδίδεται επίσης στη μεγάλη αύξηση της ζήτησης δημητριακών και ελαιούχων σπόρων για την παραγωγή βιοκαυσίμων. Τα τελευταία χρόνια παρατηρήθηκε μια θεαματική αύξηση της παραγωγής βιοαιθανόλης από δημητριακά. Σε αυτό θα πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι στόχος των κυβερνήσεων είναι να αυξηθεί η παραγωγή βιοκαυσίμων σε 160 κυβικά μέτρα μέχρι το 2020, πράγμα που δημιουργεί αμφιβολίες κατά πόσο θα είναι επαρκείς οι καλλιεργούμενες εκτάσεις σιτηρών παγκόσμια. 

Νέες τεράστιες ανάγκες στην κατανάλωση δημητριακών δημιουργεί και η αύξηση του πληθυσμού της Γης, κυρίως της Ινδίας και της Κίνας, και οι αλλαγές στις διατροφικές συνήθειές τους. 

Παράγοντες της αγοράς εκφράζουν ανησυχία καθώς, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τους, η εκτίναξη των τιμών των σιτηρών θα συνεχιστεί. Εκείνο που προκαλεί ανησυχία, είναι ότι το χειμώνα αυξάνεται η ζήτηση για ψωμί και ζυμαρικά, άρα από το Δεκέμβριο μέχρι το Μάρτιο δεν αποκλείεται να έχουμε και πάλι αύξηση στις τιμές των σιτηρών και των αλεύρων. Μεγάλες θα είναι και οι ανατιμήσεις στα ζυμαρικά από τις βιομηχανίες. 

Το Διεθνές Συμβούλιο Δημητριακών εκτιμά ότι η νέα παγκόσμια σοδειά δημητριακών θα είναι μικρότερη έναντι των προηγούμενων προβλέψεων, λόγω κυρίως των υψηλών θερμοκρασιών και της ξηρασίας που πλήττει την παραγωγή στη Ρωσία, Ουκρανία και Καζακστάν. 

Με βάση τις νεότερες προβλέψεις, που δημοσιοποιήθηκαν από το Διεθνές Συμβούλιο Δημητριακών, η παγκόσμια παραγωγή σιτηρών της νέας εμπορικής περιόδου 2010 - 2011 θα κυμανθεί σε επίπεδα χαμηλότερα κατά 2,4%, σε σύγκριση με την αντίστοιχη περσινή (το Συμβούλιο αναθεώρησε προς τα κάτω κατά 13 εκατ. τόνους τις προβλέψεις του προηγουμένου μήνα). 

Στο καλαμπόκι εκτιμάται μια αύξηση της παγκόσμιας παραγωγής κατά 2,2%. Τόσο στα σιτάρια όσο και στο καλαμπόκι προβλέπεται αύξηση της παγκόσμιας κατανάλωσης κατά 1,1% και 1,6% αντίστοιχα. 

Τέρμα στα μονοπώλια, αλλά..

Στην Κύπρο το μονοπωλιακό καθεστώς της Επιτροπής Σιτηρών έχει καταργηθεί και η εμπορία των σιτηρών είναι πια ελεύθερη. Παράλληλα, ακολουθούνται οι κανονισμοί που διέπουν την Κοινή Οργάνωση Αγοράς των Σιτηρών. Αυτό επιτρέπει στους σιτηροκαλλιεργητές να εμπορεύονται από μόνοι τους τη δική τους παραγωγή σε ανάλογη με την ποιότητα τιμή. 

Ωστόσο, στην Κύπρο η ανάπτυξη της σιτοκαλλιέργειας απειλείται από τις ανταγωνιστικές πιέσεις που δέχονται τα ντόπια σιτηρά, κυρίως από τα σιτηρά άλλων ευρωπαϊκών χωρών, τα οποία υπερτερούν σε ποιότητα ενώ το κόστος παραγωγής τους είναι χαμηλότερο από ό,τι το κόστος παραγωγής στην Κύπρο. Το ψηλό μεταφορικό κόστος έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση των τιμών των κοινοτικών σιτηρών.

sigmalive.com